نجوم

دانشمندان هفته گذشته ابر مرموزی را روی سیاره مریخ کشف کردند.

به گزارش ایرنا به نقل از دیسکاوری نیوز، ستاره شناسان دانشگاه آریزونا از وجود پدیده عجیبی بر روی سیاره مریخ موسوم به 'آسیدالیا' خبر می دهند که با این سیاره حرکت می کند.

فضاپیمای اودیسه مریخ ناسا تلاش خواهد کرد تا از این ابر با دوربینی که می تواند به طور همزمان در نور مرئی و فروسرخ عکس بگیرد تصویر برداری کند.

محققان می گویند این پدیده نه تنها از نظر ظاهری بلکه از نظر دمایی نیز ساختاری شبیه ابر دارد.

صرف نظر از آنکه این پدیده دقیقا چیست، مهم آن است که اندازه آن در حال کوچک شدن است.

این امر موجب شده برخی از دانشمندان باور کنند این پدیده نوعی رویداد موقت است.

این پدیده ممکن است یک ابر غبار ناشی از تاثیر یک شهاب سنگ، یک سامانه طوفانی عظیم و یا فقط یک نور باشد.

ستاره مرگ در نزدیکی خورشید

سایت خبری ایسنا:

حضور «ستاره مرگ» در فاصله بسیار نزدیک با سطح خورشید باعث حیرت محققان نجوم شده است.

به گزارش سرویس علمی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، در تصاویر تلسکوپ مدارگرد ناسا یک شیء تاریک و در اندازه یک سیاره دیده می‌شود که در فاصله‌ای بسیار نزدیک از سطح خورشید در حال حرکت است و مانند آن به نظر می‌رسد که توسط یک لوله در حال سوخت‌گیری از خورشید است.

فارس نویس: این ستاره اسرارآمیز تاریک که شبیه «ستاره مرگ» در فیلم علمی- تخیلی جنگ ستارگان است، پس از نزدیک شدن به سطح خورشید و سوخت گیری در فضا ناپدید شد.

انتشار این تصاویر توسط رصدخانه دینامیک خورشیدی ناسا باعث حیرت محققان شده است. محققان فیزیک نجومی در حال بررسی چگونگی و علت شکل گیری این شیء عجیب در نزدیکی سطح خورشید هستند.

این جرقه که در گروه جرقه‌های X1.1 قرار داشته،‌ در ساعت 04:13 به وقت گرینویچ از سطح خورشید به فضا پرتاب شد.

جرقه روز گذشته از لکه فعال خورشیدی AR1429 منتشر شد که پیش از آن یک جرقه ضعیف‌تر را در سطح M به فضا فرستاده بود.

جرقه‌های سطح ایکس از پرقدرت‌ترین توفان‌های خورشیدی و سطوح ام و سی به ترتیب میانه و ضعیف هستند.

این جرقه سطح ایکس با خود موجی از پلاسما و ذرات باردار موسوم به تخلیه تاج خورشیدی را به سوی زمین فرستاد.

به گفته کارشناسان مرکز پیش‌بینی‌آب‌ و هوای فضا، این توفان احتمالا از کنار زمین می‌گذرد؛ اما این مرکز در برابر توفان‌های جزئی وابسته به جاذبه زمین آماده خواهد بود که از اواخر امروز آغاز شده و تا چهارشنبه ادامه خواهد داشت.

به نوشته وب سایت این مرکز، این توفان احتمالا با سیارات ناهید و زحل برخورد خواهد کرد. همچنین احتمال وقوع شفق‌های قطبی در شب‌های پیش ‌رو در عرض‌های شمالی وجود خواهد داشت.

این جرقه فرابنفش شدید توسط چند فضاپیما از جمله رصدخانه دینامیک خورشیدی و سوهو مشاهده شد. این جرقه، دومین توفان خورشیدی سطح ایکس در سال 2012 محسوب می‌شود که اولین آن در اواخر ماه ژانویه در سطح X1.7 رخ داد.

در صورتی که چنین توفانی با این درجه قدرت مستقیما به سمت زمین حرکت کند، ممکن است اختلالات قابل‌توجهی بر روی ماهواره‌های مداری و شبکه‌های برق و زیرساختهای ارتباطی سطحی ایجاد کند. 

همچنین امکان بروز تهدید برای فضانوردان ایستگاه فضایی بین‌المللی که در مدار زمین ساکن هستند، وجود دارد.

در عین حال، دانشمندان مرکز هواشناسی فضایی از امکان قرار گرفتن برخی از ماهواره‌های ناسا مانند استریو B، فضاپیمای مسنجر در سیاره ناهید و تلسکوپ فضایی اسپیتزر در مسیر این توفان خبر داده و به کنترل کنندگان این فضاپیماها در مورد امکان بروز اختلال در برخی از ابزارهای آنها هشدار دادند.

این قمر در منظومه خورشیدی تنها مکانی به شمار می رود که از مقادیر زیادی مایعات به ویژه متان مایع برخوردار است. کشف جدید نشان می دهد زمین و تایتان ویژگی مشترک دیگری نیز دارند که با وجود مایعات در سطح این دو جرم در ارتباط نزدیک است. مه گرفتگی ویژگی است که در زمین رایج بوده و به تازگی در تایتان نیز کشف شده است.

حضور مه و بخار اولین نشانه های مستقیم از تبادل ماده میان سطح و اتمسفر را در این قمر نمایان کرده است. به گفته محققان قطب جنوب تایتان به دلیل حضور دریاچه های بزرگی از متان تقریبا از همه جا قابل مشاهده است و گاه و بی گاه لایه هایی از مه را می توان بر فراز آن مشاهده کرد.

محققان با استفاده از اطلاعات طیف سنج نقشه برداری مادون قرمز و بصری یا VIMS بر روی فضاپیمای کاسینی موفق به رصد این پدیده شدند. کاسینی پنجمین سال ماموریت خود بر مدار سیاره زحل را پشت سر می گذارد. محققان با بررسی آرشیوهای آنلاین اطلاعات مرتبط با جستجوهای کاسینی در قطب جنوب این قمر از سال 2006 تا 2007 دریافتند ویژگی های درخشانی در اتمسفر این قمر باعث پراکندگی نور می شود. آنها با جداسازی ابرهایی که در ارتفاع 750 متری از سطح تایتان قرار داشتند دریافتند که این ابرها در واقع مه هستند.

به گفته محققان تبخیر متان در تایتان به این معنی است که در این قمر باران می بارد و بارش باران به معنی ایجاد نهرها، گودالها، فرسایش و زمین شناسی است. وجود مه بر روی تایتان برای اولین بار ثابت می کند که این قمر از چرخه فعال متان هیدرولوژیکی برخوردار است.

بر اساس گزارش زی نیوز، این پدیده همچنان ثابت می کند این قمر باید مملو از استخرهای متانی باشد زیرا هر نوع هوا که از سطح زمین برخیزد، پس از مرطوب شدن 100 درصدی به مه تبدیل شده و به تدریج و در قالب ابرهایی بزرگ به سمت اتمسفر ارتفاع می گیرد.

این کشف از نظریه ای که نشان می دهد تمامی قمرهای نزدیک به زحل و مشتری دارای اکسیژن هستند پشتیبانی می کند. محققان می گویند این یافته درصد احتمال کشف مواد مورد نیاز برای تشکیل حیات بر روی این قمر یخی را افزایش خواهد داد.

به گفته "اندرو کوآتز" از محققان دانشگاه کالج لندن قمر دیون از آب مایع برخوردار نیست از این رو نمی توان به تشکیل حیات در آن معتقد بود، اما این احتمال وجود دارد که دیگر قمرهای زحل از شرایط مناسب تری برای امکان حیات برخوردار باشند.

این کشف با استفاده از فضاپیمای کاسینی انجام گرفته است که در حدود دو سال پیش پرواز نزدیکی از کنار دیون انجام داده است.

ابزار موجود بر روی این فضاپیمای بدون سرنشین موفق به ردیابی لایه ای باریک از اکسیژن در اطراف قمر شد، این لایه به اندازه ای باریک است که دانشمندان ترجیح می دهند آن را به جای اتمسفر لایه "اگزوسفر" بنامند.

بر اساس گزارش بی بی سی، این گونه به نظر می آید که ذرات باردار ساطع شده از تشعشعات قدرتمند نوار درخشان زحل آب موجود در این قمر را به هیدروژن و اکسیژن تبدیل کرده است.

احتمال وجود آب در قمر انسلادوس، خواهر کیهانی قمر دیون، وجود دارد و دانشمندان احتمال می دهند اقیانوس‌هایی از آب مایع در زیر سطح یخی این قمر در جریان است. چنین احتمالی در مورد قمر "اروپا"، "کالیستو" و "گانیمد" نیز وجود دارد.

حقیقتی که امروزه برای دانشمندان به عنوان یک اصل درآمده، این که منطقه درونی منظومه شمسی تا حد زیادی به لطف میدان‌های گرانشی زهره و مشتری تحت مراقبت قرار داشته است. این میدان‌ها می‌توانند شهابسنگ‌های فضایی را به فضای بین ستاره‌ای رانده و گاهی اوقات نیز آنها را به سوی سیارات غول پیکر پرتاب کنند. دانشمندان زیادی برای بررسی برخوردهای شهابسنگی با زمین وارد عمل شده‌اند و گروهی از آنها در دانشگاه واشنگتن تحقیقات گسترده‌ای را نیز آغاز کرده‌اند که نشان می‌دهد بسیار بعید به نظر می‌رسد برخوردهای شهابسنگی بجز از بین رفتن دایناسورها، موجب انقراض نسل دیگری نیز شده باشند. تحقیقاتی از این دست نشان می‌دهند بسیاری از دنباله‌دارهای دارای دوره‌های طولانی به احتمال فراوان از منطقه‌ای در فضا شکل می‌گیرند که از نظر اخترشناسان امکان شکل‌گیری دنباله‌دارهای قابل شناسایی زودهنگام در آن وجود ندارد. دنباله‌دارهای دارای دوره طولانی به آن دسته از اجرام آسمانی گفته می‌شود که یک دور چرخش آنها به دور خورشید200 تا ده‌ها میلیون سال زمان می‌برد.

اخترشناسان با استفاده از رصدخانه‌ای واقع در آریزونای آمریکا برخورد شبانه 3 TC دو هزار و هشت با زمین را رصد کردند. آنها گرچه معتقدند شهاب سنگ‌هایی از این دست و با ابعاد خرد خطری برای زمین و ساکنان آن در برندارند اما می‌توانند انگیزه مناسبی برای اخترشناسان جهان و مراکز و سازمان‌های تحقیقاتی به منظور سرمایه‌گذاری ‌های کلان تحقیقاتی در شناخت دقیق این اجرام مرموز و ساختار آنها تلقی شوند.

زمانی که شهاب سنگ کوچکی وارد اتمسفر زمین می‌شود، هوای مقابل آن بشدت فشرده می‌شود. این فرآیند موجب بالارفتن شدید حرارت هوای اطراف آن و در ادامه ذوب و تبخیر شدن شهاب سنگ می‌شود و معمولا تنها تکه‌های کوچک‌تری از آن روی زمین می‌افتند. از این‌رو، اخترشناسان معتقدند درخصوص شهاب سنگ‌های نه چندان بزرگ که راهی زمین هستند نباید چندان نگران بود.

مدت‌ها پیش از این برخورد، دانشمندان مرکز تحقیقات سیاره‌شناسی (MPC)  اتحادیه بین‌المللی اخترشناسی در ماساچوست نزدیک شدن و برخورد جرم آسمانی در ابعاد یک خودرو با زمین را محاسبه کرده بودند، هرچند در زمان برخورد آن با شمال سودان، تنها شمار معدودی از اخترشناسان برای مشاهده دقیق این رویداد خود را به این محل رسانده بودند.